Bea werkt al ruim 25 jaar bij GGZ Drenthe. Als systeemtherapeut bij de Kinder- en Jeugdpsychiatrie in Hoogeveen behandelt ze jongeren en gezinnen met complexe psychische en sociale problemen. Samen met collega Martin verzorgt ze daarnaast het systeemonderwijs voor de AIOS van GGZ Drenthe en zit ze in het bestuur van de vakgroep. Ook is ze supervisor.
Thuiskomen bij GGZ Drenthe
Bea begon in 1997 als verpleegkundige op de gesloten opnameafdeling in Emmen. Toen in 2002 de Gezinspsychiatrie in Beilen werd opgericht, maakte ze de overstap en ontdekte wat systeemgericht werken voor haar betekent: “Het voelde veel logischer. Niet kijken naar één individuele klacht, maar naar de dynamiek die problemen in stand houdt.” Na een periode buiten de organisatie, keerde ze in 2009 terug naar GGZ Drenthe, “Dat voelde direct weer als thuiskomen voor mij,” vertelt Bea.
Gezinsdynamieken
Sinds drie jaar werkt Bea bij de Kinder- en Jeugdpsychiatrie in Hoogeveen en de Adolescentenzorg in Hoogeveen en Meppel. Deze teams richten zich op de behandeling van de meer psychiatrische problematiek, die vaak intergenerationeel is en/of een stagnatie in de ontwikkeling naar volwassenheid laat zien. “Vaak spelen er bij de kinderen en jongeren die worden aangemeld complexe gezinsdynamieken of is er sprake van hechtingsproblematiek. Dit is de focus van het behandelteam als geheel en van mij als systeemtherapeut in het bijzonder,” legt Bea uit. Veel kinderen, jongeren en hun familieleden hebben ingrijpende ervaringen meegemaakt die hun emoties, gedrag en onderlinge relaties beïnvloeden. “Soms zie ik het hele gezin, soms alleen degene die het meest worstelt of de ouder die een beweging kan maken om verandering in gang te zetten. Dan hoef ik het kind niet altijd zelf te zien, maar help ik hen te begrijpen wat het kind nodig heeft en hoe ze daar beter op kunnen aansluiten.”
Werken aan intergenerationele problematiek
Vooral bij hechtingsproblematiek is een intergenerationele blik belangrijk. Vaak spelen ervaringen van ouders of grootouders mee in de dynamiek. “Ik werk bij hechtingsproblemen het liefst met meerdere generaties tegelijk, zodat we gezamenlijk kunnen kijken welke patronen en tekortkomingen er binnen het gezin zijn ontstaan. Door het intergenerationeel te maken, ontstaat begrip. Dan is het niet: ‘Ik heb het verkeerd gedaan’, maar: ‘In onze familie zijn dingen gebeurd die we niet willen herhalen, maar we weten niet precies hoe we het anders hadden kunnen doen. Daar ga ik nu voor zorgen, zodat mijn kind dit niet meemaakt.’ Op die manier ontstaat een sterke werkalliantie met de ouders.” legt Bea uit.
Waar moet het vandaag over gaan?
Bea werkt het liefst met wat zich in het moment aandient tijdens de behandeling. “Ik vraag gezinnen altijd: ‘Waar moet het vandaag over gaan?’ In het begin vinden ze dat vreemd, maar ik vind dat zij eigenaar zijn van hun therapie, niet ik.” Tijdens de gesprekken let Bea op subtiele signalen, zoals een blik of een kleine beweging, die vaak veel zeggen over de onderliggende patronen in het gezin. Door die signalen bespreekbaar te maken, ontstaan inzichten waar gezinnen zelf vaak nog niet bij kunnen.
Magische momenten
In Bea’s kamer komen vaak emoties naar boven: “Veel mensen worden op de een of andere manier door elkaar geraakt. Ik vind het ontroerend om te zien hoe mensen iets in elkaar ontdekken wat ze nog niet eerder zagen, en hoe dat ruimte biedt voor verandering. Het is heel fijn om te zien hoe gezinsleden elkaar soms weer kunnen vinden, zelfs wanneer ze elkaar jarenlang kwijt waren door omstandigheden.” Bea probeert ruimte te maken voor het verhaal van elk gezinslid en wanneer de ander begrijpt waarom iemand bepaalde keuzes heeft gemaakt, ontstaat er begrip en nieuwe verbinding. “Dat is bijna magisch om te zien,” zegt ze. “Het blijft iedere keer weer een cadeautje.”
Systemisch werken binnen GGZ Drenthe
Het systemisch werken binnen GGZ Drenthe krijgt steeds meer aandacht. Bea ziet hoe de vakgroep systeemtherapie daarin een belangrijke rol speelt. “In onze levendige vakgroep ontstaan veel mooie initiatieven. De vakgroep wordt betrokken bij inspiratiesessies waarin collega’s worden meegenomen in het systeemdenken en de meerwaarde ervan in de praktijk. “Het voelt fijn om te ervaren dat de organisatie erkent hoe waardevol systemisch werken is,” voegt Bea toe. “Zowel in de visie en missie van de organisatie als in de manier waarop we samenwerken met onder andere huisartsen en zorgverzekeraars.” Binnen de KJP is het systemisch werken al langer gemeengoed. “Ook krijgen we de ruimte om nieuwe ideeën uit te proberen, samen te ontwikkelen, en scholing zoals MBT, GIT-PD en ABFT, te volgen.”
Duidelijke visie met ruimte voor doorontwikkelen
Bea merkt op dat de Kinder- en Jeugdpsychiatrie een duidelijke visie heeft en dat de samenwerking binnen het team fijn is. De verschillende disciplines werken samen vanuit gezamenlijke uitgangspunten en methodieken, zoals de GIT-PD, een richtlijn voor het behandelen van mensen met persoonlijkheidsproblematiek en de ABFT, een systemische interventie gericht op de hechtingsrelatie in gezinnen. “Het mooie is dat we écht samenwerken. Gezinnen voelen dat we er samen voor hen zijn. En dat geldt voor ons onderling ook: we kunnen altijd bij elkaar aankloppen, overleggen en samen gesprekken voeren of op huisbezoek gaan.” Daarnaast waardeert Bea dat er ruimte is voor eigen initiatief en ontwikkeling. Collega’s worden gestimuleerd om nieuwe ideeën uit te proberen, scholing te volgen en zich verder te specialiseren.
Het juiste vak
Bea blikt alvast met genoegen terug op haar loopbaan bij GGZ Drenthe: “Ik ga over een paar jaar met pensioen, maar ik ga tegen die tijd als een blij mens met pensioen. Ik heb het juiste vak gekozen en hier bij GGZ Drenthe kon ik het op mijn manier invulling geven,” sluit ze met een glimlach af.
Benieuwd naar jouw mogelijkheden bij GGZ Drenthe? We denken graag met je mee. We zijn benieuwd wat jij voor de ggz kunt betekenen, en wat wij voor jou kunnen doen.