“Dat lukt me echt niet meer zelf.”
Het is een zin die ik regelmatig hoor wanneer het gaat over het aan- en uittrekken van steunkousen. Begrijpelijk ook, want het kan best een flinke uitdaging zijn. Toch blijkt vaak dat er meer mogelijk is dan cliënten zelf denken. En precies daar draait passende zorg voor mij om: niet alles overnemen, maar samen kijken naar wat iemand nog wél kan.
Onlangs volgde ons thuiszorgteam Den Helder/Zijpe – Schagen een inspirerende workshop. De aanleiding was de landelijke ontwikkeling richting passende zorg. Een mooie term, maar wat betekent dat nu in de praktijk? Voor mij betekent het dat we cliënten ondersteunen op een manier die hun zelfstandigheid vergroot. Dat vraagt soms om een andere blik en de bereidheid om nieuwe mogelijkheden te ontdekken.
Steunkousen zijn daar een goed voorbeeld van. Voor veel mensen vormen ze een vast onderdeel van de dagelijkse routine, maar het aan- en uittrekken kost vaak kracht, flexibiliteit en energie. Al snel ontstaat de gedachte dat thuiszorg hiervoor altijd nodig is. Tijdens de workshop hebben we juist geleerd hoe hulpmiddelen cliënten kunnen helpen om deze handeling weer zelf uit te voeren.
Samen met collega’s hebben we verschillende hulpmiddelen uitgeprobeerd, zoals DressBuddy’s, Helpsocks en speciale glijhulpen. We oefenden, testten en ervaarden zelf hoe deze hulpmiddelen werken. En eerlijk is eerlijk: er werd ook ontzettend veel gelachen. Sommige hulpmiddelen vroegen wat oefening en leverden hilarische situaties op. Juist die ontspannen sfeer maakte het makkelijk om nieuwe dingen te leren en ervaringen met elkaar te delen.
Wat me vooral is bijgebleven, is hoe groot het verschil soms kan zijn. Een relatief eenvoudig hulpmiddel kan ervoor zorgen dat iemand weer zelfstandig zijn of haar steunkousen aantrekt. Dat betekent niet alleen minder afhankelijkheid van zorg, maar vooral meer vrijheid. Zelf bepalen wanneer je opstaat, wanneer je naar buiten gaat en hoe je je dag indeelt. Dat zijn dingen die voor veel mensen van grote waarde zijn.
Om deze kennis direct in de praktijk te kunnen gebruiken, hebben we een steunkousen-hulpmiddelentas samengesteld. Inmiddels beschikken ook andere Evean-teams in de Kop van Noord-Holland over zo’n tas. Wanneer ik bij cliënten thuis kom, kan ik verschillende hulpmiddelen direct laten zien en samen oefenen. Want zien, voelen en ervaren maakt vaak veel meer duidelijk dan alleen uitleg geven.
Daarnaast hebben we ook een ADL-hulpmiddelentas. Daarin zitten hulpmiddelen die ondersteunen bij dagelijkse handelingen, zoals aankleden of oogdruppelen. Ook hierbij geldt: als mensen weten welke mogelijkheden er zijn, blijkt er vaak meer zelfstandigheid mogelijk dan vooraf gedacht.
Dat is voor mij de kracht van passende zorg. Niet kijken naar beperkingen, maar naar mogelijkheden. Soms zit de oplossing in iets heel kleins. Een hulpmiddel, een nieuwe techniek of gewoon het vertrouwen dat iemand het zelf kan. En als dat lukt, levert dat iets op wat onbetaalbaar is: eigen regie.